Pahalı Konuta Şifa: Yaşanası Pilot Şehirler | İNDERgi İst. İnşaatcılar Dern. Aylık Dergisi

logo

Pahalı Konuta Şifa: Yaşanası Pilot Şehirler

İNDER, hem depreme karşı güvenli yaşam alanları oluşturmak, hem de konut sahibi olmakta zorlanan orta ve alt gelir grubuna uygun fiyatlı konut sağlamak konusundaki çözüm önerilerini ‘Yaşanası Pilot Şehirler Projesi’ başlığı altında topladı. 2018’i ‘Depreme Karşı Seferberlik ve Yaşanası Pilot Şehirler Yılı’ olarak ilan eden İNDER, bu konudaki planlarını dernek üyeleriyle paylaştı

ESRA ÖZSÜMER

2018’i ‘Depreme Karşı Seferberlik ve Yaşanası Pilot Şehirler Yılı’ olarak ilan eden İstanbul İnşaatçılar Derneği (İNDER), bu konudaki plan ve önerilerini üyeleriyle paylaştı. İnşaat sektörünün önde gelen isimlerini bir araya getiren toplantıda, Yaşanası Pilot Şehirler projesinin detayları paylaşılırken, İNDER üyeleri konu hakkındaki önerilerini dile getirdi.

İNDER Yönetim Kurulu Başkanı Nazmi Durbakayım, 2017’i de depreme karşı seferberlik yılı ilan ettiklerini hatırlatarak Türkiye’nin deprem gerçeğine dikkat çekti. 1999 depreminin üzerinden tam 18 yıl geçtiğini belirten Başkan Durbakayım, bu süre zarfında, devletin çabalarına rağmen riskli binaların yeterli seviyede güvenilir hale getirilemediğini vurguladı. Türkiye’de halen 5,5 milyon riskli konut stoku olduğunu işaret eden Durbakayım, mevcut çalışma ile söz konusu tabut konutlardan kurtulmanın en az 50 yıl daha süreceğini söyledi. “Depremin bizi 50 yıl daha beklemeyeceği kesin. O zaman telaş etmeden çabuk olalım” diyen Nazmi Durbakayım, 1999 depremi sonrasındaki yapılaşmayı sekteye vuran sebepleri ortadan kaldıracak radikal kararlar ihtiyaç olduğunu ve bu şekilde depreme hazırlık sürecinin 15-20 yıla inebileceğini vurguladı.

Orta sınıfa ucuz konut

Türkiye’deki konut ihtiyacı olan kesimin yüzde 85’inin orta ve alt gelir seviyesine sahip olduğunu ifade eden Nazmi Durbakayım, ekonomik verilere göre, bu kesimin çalışan iki kişilik aile bireylerinden olduğunu ve toplam gelirlerinin yaklaşık 6 bin TL seviyesinde olduğunu söyledi. Bu ailelerin konut için ayırabilecekleri aylık azami miktarın 2 bin TL civarında olacağını ifade eden Durbakayım, “Bu varsayımla alabilecekleri brüt 70 -75 metrekarelik dairenin metrekare satış fiyatı 2 bin 500 TL ile 3 bin TL arasında olması gerekiyor. Bu fiyatlardan konut satılabilmesi için üretimde arsa girdisinin ise metrekare başına 250 – 500 TL civarında olması gerekmektedir” dedi.

Yaşanabilir Şehirler

Nazmi Durbakayım, söz konusu konutları alacak ailelerin beslenme, sağlık, ulaşım, eğitim, sosyal harcama gibi gereksinmelerini de makul bedeller ve makul sürelerde elde etmelerinin gerekli olduğunu söyledi. Bunun için ‘yaşanabilir şehirler’in oluşturulması gerektiğini kaydeden Durbakayım “İnsanların işlerine yürüyerek veya toplu taşıma ile kısa zamanda ulaşabildiği, sağlık, eğitim, sanat ve kültür, sosyal hizmetlerinin bedelsiz veya çok küçük bedellerle sahip olabileceği ‘pilot şehirler’ kurmalıyız” dedi. Bu pilot şehirlerin 125 -150 bin kişinin yaşayabileceği, çalışabileceği ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanabileceği yerleşim yerleri olarak planlanması gerektiğini anlatan Durbakayım, “Bir pilot şehir, asgari 750 hektar yani 7,5 milyon metrekare büyüklüğünde olmalı. Bu büyüklüğün 500 hektarı konut, 50 hektarı ticaret, 200 hektarı da sosyal donatı alanı olarak ayrılmalı” diye konuştu.

Açık eksiltmeyle ihale

Pilot şehirlerin kurulacağı yerin tespitinin, planlamasının, ihalesinin ve daha sonra işletilmesinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nda kurulacak yeni bir müdürlük marifeti ile yapılabileceğini dile getiren Durbakayım, projenin gerçekten uygun fiyatlar sunabilmesi ve başarıya ulaşabilmesi için yapılacak ihalelerin, açık eksiltme usulüyle yapılması gerektiğini vurguladı. Durbakayım, inşaat sektöründe alışılagelmiş ihale yöntemlerinin yüksek konut fiyatlarını ortaya çıkaran nedenlerinden biri olduğunu hatırlattı. Pilot şehrin oluşturulmasından doğacak rantın ise sadece orta ve dar gelirli vatandaşların ulaşılabilir rakamlarla konut edinip, dünya standardında yaşayabileceği, çalışabileceği, sosyal ihtiyaçlarını karşılayabileceği yaşam alanlarının kurulması için kullanılması gerektiğini dile getiren Durbakayım, şunları söyledi:

‘Devlet desteği şart’

“Nitelikleri belirlenmiş konutların metrekare fiyatı maksimum 3 bin TL’den satması şartı ile -bu rakam senelik enflasyon kat sayısı ile düzeltilebilir- yapı müteahhidine ihale edilebilir. Yapı müteahhidi, asgari belirlenmiş niteliklerde ve bu rakamdan satmak şartı ile idareye ne kadar pay vereceği şeklinde teklifini yapmalı. İdare aldığı paylarla alt yapı, donatı alanı gibi yatırımları yapmalı.

Ancak konut maliyetinin düşük olması için devlet desteği de şart. Örneğin bu bölgelerde yapılan işlerde alım satım vergisi, noter harçları dahil her türlü harçlar kaldırılmalı. KDV muafiyetinin sağlanması da çok önemli.”

‘Hayal değil’

Yaşanılası Pilot Şehirler Projesi’nin bir hayal olmadığını vurgulayan Nazmi Durbakayım “Avrupa’daki şehirleşmeye baktığımızda, en büyük şehirlerin dahi 1-2 milyon nüfusu etrafında bu şekilde 100 – 150 binlik pilot yerleşim alanları görüyoruz. Hükümetlerimizin hayal dahi edilemeyen projeleri gerçekleştirdiği günümüzde, Yaşanası Pilot Şehirler projesinin gerçekleşmesini hayal olarak görmüyoruz” dedi. Durbakayım, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın böyle bir proje geliştirmeyi uygun görmesi halinde İNDER’in her zaman görev almaya hazır olduğunu sözlerine ekledi.

Nereye, nasıl bir araziye kurulmalı?

Yaşanası Pilot Şehirlerin kurulacağı arazilerin özelliklerini söyle sıralanıyor:

  • Ortalama 750 hektar.
  • Tarım arazisi olmayan.
  • Su havzası olmayan.
  • Heyelan bölgesinde olmayan.
  • Göç yollarında bulunmayan.
  • Tam fay hattı üzerinde olmayan.
  • Ekolojik dengeyi bozmayan.
  • Doğal sit alanında bulunmayan.
  • Kamulaştırma bedeli olmayan.
  • Büyük şehirlere 30 – 60 kilometre mesafede olan.

Adım adım yol haritası?

İNDER Yönetim Kurulu Başkanı Nazmi Durbakayım, Yaşanabilir Şehirlerin tespitinden inşasına, maliyetinden ihalesine kadar her detayın kamu yararı gözetilerek yapılması gerektiğini belirterek, projenin hayata geçmesi için takip edilmesi gereken yol hakkında İNDER’in önerilerini şöyle sıraladı:

  • Pilot Şehirlerin yerinin tespiti, planlaması, ihalelerinin yapılması ve daha sonra işletilmesi Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nda kurulacak yeni bir müdürlük marifeti ile yapılmalı.
  • Bu alanları tespit ettikten sonra yapılacak master planlar ile bu şehirlerin imar planları çağımızın gereklerine uygun olarak yatay mimari esaslarında, en az karbon salınımında ve yenilenebilir enerji kullanımı ve hedef sıfır enerji kaybı şartlarında oluşturulmalıdır.
  • Bu şehirlerin planları, kamu beğenisini de ön planda tutan yarışmalar sonunda ortaya çıkmalıdır.
  • Bu pilot şehirlerin bir veya daha fazla şehre ulaşım projeleri yapılmalı. Güzergâhların etrafında yaratılacak değer artışlarının bir kısmı ülke kamu yararına kalan kısmı da bu pilot şehrin alt yapısı ve diğer ihtiyaçları için kullanılmalı.
  • Pilot şehrin inşası için yapı müteahhitlerinde olması gereken kriterler tespit edilmeli. Gerekli vasıflara haiz yapı müteahhitleri arasında yapılacak ihaleler ile şehrin yapımı makul büyüklüklerde olmak üzere kat karşılığı, hasılat paylaşımı, yap işlet devret modelleri ile inşa edilmeli.
  • Pilot şehrin alt yapısı ile raylı ve kara yolu ile mevcut şehirlere ulaşım bağlantıları yap işlet devret modeli ile ihale edilebilir.

 

 

Share
451 Kez Görüntülendi.

Yorum yapabilmek için Giriş yapın.