İşte Kentsel Dönüşüm İçin Sonuç Bildirgesi | İNDERgi İst. İnşaatcılar Dern. Aylık Dergisi

logo

İşte Kentsel Dönüşüm İçin Sonuç Bildirgesi

Kentsel Dönüşüm Çözümleri Konferansı’nın sonuç bildirgesinde, Türkiye’deki dönüşüm sürecine rehber olabilecek nitelikte 32 madde yer aldı. Sonuç bildirgesinde özellikle, şehirlere karşı herkesim sorumluluğu olduğu vurgulandı

  1. Kentsel dönüşüm; insan odaklı, bütüncül ve katılımcı biçimde ele alınacak, planlama sistemi içinde tasarlanacak ve hakça uygulanacak bir eylem planlamasıdır.
  2. Şehirlere karşı hepimizin sorumluluğu vardır.
  3. Kentsel dönüşümün amacı depreme dayanıklı binalar yapıp çarpık kentleşmeyi düzeltmektir.
  4. Kentsel dönüşümün sadece fiziksel ve teknik değil sosyal, finansal, altyapı, ekonomik, katılım-uzlaşma, çevre ve hukuk boyutları da önemlidir.
  5. Bir düzenleme ile yapı müteahhidi sayısı sınırlanmalı ve müteahhitler niteliklerine göre sınıflandırılmalıdır.
  6. Mevcut yapı stokunun iyileşmesini desteklemek adına Devlet pilot şehirler kurup Büyükşehirlerin mevcut yükünü azaltmalıdır.
  7. Gayrimenkul/Dönüşüm uzmanlığında bir üst kurul ihtiyacı bulunmaktadır.
  8. En üst seviyede planlama onay yetkilerini üstlenecek bir “arazi üretimi ve kullanımı üst kurulu” birden çok kamu kurumunun planlama yetkisi olması sebebiyle ortaya çıkan karmaşayı çözecektir. Almanya modeli incelenmelidir.
  9. Kat karşılığı sözleşmelerine dair hukuksal ve içerik yönlendirici düzenleme gerekmektedir.
  10. Yarım kalan inşaatlarda müteahhitlerin gerçekleşmiş yatırımları güvence altına alınmalıdır.
  11. Özellikle küçük şehirlerdeki kamu çalışanlarının gayrimenkul hukuku ve kentsel dönüşüm konusunda yetersiz bilgiye sahip olması süreci yavaşlatmaktadır. Üniversitelerde emlak yönetimi vb. konuları okuyan kişiler kamuya kazandırılırsa süreçler daha hızlı ilerleyebilecektir.
  12. Gayrimenkul ihtisas mahkemeleri kurulabilir ve bu sayede gayrimenkul üzerine yetkin hakimler tarafından sektörün sorunlarına çözüm bulabilir.
  13. Depremden korunma konusundaki kararlar kat sahiplerinin inisiyatifine, zamanlamasına, finansmanına bırakılmamalıdır, kamu müdahalesi gereklidir.
  14. Kat sahiplerinin finansmana katkısı kentsel dönüşümün gerekliliklerinden biri haline gelmiştir.
  15. Dönüşümü yapılan bölgedeki konut sahiplerine kira vb. yardımlar, teşvikler sunulurken benzer yardımların aynı durumdaki yer sahibi kurumlar (sanayi, ticaret vb.) için de yapılması gerekmektedir.
  16. Tapunun kat sahibine iadesindeki ikincil tapu harçlarının muaf olması finansal olarak bir imkan yaratacak ve yoğunluk artışını da kısıtlayacaktır.
  17. Dönüşüme yatırım yapılan şirketlerden alınan Kurumlar Vergisinin yükü/süresi hafifletilebilir.
  18. Emlak Konut GYO’nun düzenleyici ve gayrimenkul konusunda uzman bir finansman kuruluşu olarak kentsel dönüşüm projelerine girmesi gerekmektedir.
  19. Dönüşümün finansmanının desteklenmesi için kamunun başka bölgelerde arsa tedarik etmesi ve/veya Altyapı GYO’lar kurulması faydalı olacaktır.
  20. Uzlaşma süreci kanunlarımızda yasal/kavramsal olarak daha iyi tanımlanmalıdır
  21. 2/3 kuralı uygulanırken 1/3’ün hakkının korunması daha iyi tariflenmeli ve tam uzlaşma esas alınmalıdır. 2/3 kuralı için Singapur modeli örnek alınabilir. Bunu yaparken Kat Mülkiyeti Kanunu da yeniden masaya yatırılmalıdır.
  22. Şehirler bazında belediyelerce “kentsel dönüşüm fonları” kurulabilir.
  23. Kamu binalarının kira geliri karşılığında bir finansman yaratılarak kentsel dönüşüm maliyetleri desteklenebilir. Kamunun aynen otoyol, köprü, havaalanı projelerinde olduğu gibi kentsel dönüşüm projelerinin finansmanına da garantör olması faydalı olacaktır.
  24. Kentsel dönüşüm 30-40 yıl için değil daha da uzun süreler için planlanmalı.
  25. Kentsel dönüşüm süreci müteahhit ve kat sahibi inisiyatifiyle etkin yürümemektedir, kamunun etkin katılımı dönüşüm alanlarına “proje koordinatörü” atayarak ve bir “dönüşüm süreç yönetim rehberi” çıkararak sağlanabilir.
  26. Bakanlık tüm il/ilçe belediyelerine 1 yılda dönüşüm master planı yaptırmalı bu planda öncelikli, ikincil, üçüncül alanlar belirlenmeli.
  27. Bina bazlı dönüşüm azalıp alan/mahalle bazlı dönüşüm artmalıdır, bu doğrultuda müteahhitler birleşerek bu dönüşümü üstlenebilecek güçlü şirketler oluşturmalıdır.
  28. Gelecekte robotların yöneteceği akıllı şehirler için sürdürülebilirlik ve kodlama odaklı devlet teşvikleri çok önemlidir.
  29. Plan notlarındaki toplulaşma teşviki çözüm gibi gözükmekte ancak altyapı ve donatı yetersizliği gibi daha büyük sorunlar yaratmaktadır.
  30. Master plana bakarken küçük ölçeği göz ardı etmemeliyiz.
  31. Kentler için hizmet masterplanı yapılırsa Türkiye hizmet sektöründe aşama kaydedecektir.
  32. Planlama bileşeni şu şekilde sıralanmaktadır; 1. Konum ve çevresel entegrasyon, 2. Doğal yapı ve kaynaklarda sürdürülebilirlik, 3. Baş edebilirlik, 4. Arazi kullanımı, 5. Kompakt yerleşme ve yoğunluk, 6. Yerleşme düzeni ve konut çeşitliliği, 7. İnsan ölçeği, 8. Merkez oluşturma, 9. kamusal açık alan kullanımı ve tasarımı, 10. Ulaşım-erişilebilirlik, 11. Altyapı, 12. Teknoloji, 13. Sosyal yapı ve yaşanabilirlik, 14. Yerel kimlik, 15. Ekonomi oluşturma ve finansal sürdürülebilirlik, 16. Yönetişim ve bakım.

Kaynak: İNDERgi Aralık sayısı

 

Share
401 Kez Görüntülendi.

Yorum yapabilmek için Giriş yapın.